Kiedy pogoda nie zachęca do spacerów, przyroda nadal może być tematem fascynującej rozmowy. Warsztaty stacjonarne są okazją do wspólnego zastanowienia się nad tym, jak nasze codzienne wybory wpływają na środowisko i jak możemy lepiej przygotować nasze otoczenie na zmieniający się klimat. Czy łąka jest lepsza od trawnika? Czym właściwie różnią się te dwa miejsca? Czy nasz ogród może stać się schronieniem dla owadów i ptaków? A może również niewielki balkon można urządzić tak, aby był bardziej przyjazny przyrodzie? Podczas zajęć rozmawialiśmy również o tym, jak Włocławek przygotowuje się do zmian klimatu i jakie znaczenie mają drzewa, tereny zielone, woda oraz odpowiedzialne gospodarowanie zasobami. Była przestrzeń na pytania, dyskusję, wymianę doświadczeń i wspólne szukanie rozwiązań. Bo troska o przyrodę zaczyna się nie tylko w lesie czy nad rzeką. Zaczyna się również tam, gdzie mieszkamy, uczymy się i pracujemy.
Zajęcia odbywały się w siedzibie Włocławskiego Centrum Edukacji Ekologicznej, w salach placówek oświatowych na terenie Włocławka. Ich celem było nie tylko przekazanie wiedzy, ale również pokazanie, jak codzienne decyzje i działania mogą wspierać środowisko naturalne. Uczestnicy poznawali praktyczne rozwiązania, które można zastosować w domu, szkole, ogrodzie, na balkonie i w przestrzeni miejskiej.
Łąka kwietna czy trawnik?
Czy krótko przystrzyżony trawnik zawsze jest najlepszym rozwiązaniem dla miejskiej zieleni? Podczas warsztatów uczestnicy poznawali znaczenie łąk kwietnych i trawników w środowisku miejskim oraz ich wpływ na lokalną bioróżnorodność.
Rozmawialiśmy o doborze roślin, tworzeniu siedlisk dla owadów zapylających i sposobach pielęgnacji terenów zielonych, które uwzględniają potrzeby przyrody. Zwracaliśmy uwagę na rozwiązania sprzyjające różnorodności biologicznej, a jednocześnie pozwalające racjonalnie gospodarować wodą i ograniczać koszty utrzymania zieleni.
Ogród i balkon przyjazny przyrodzie
Nawet niewielka przestrzeń może stać się miejscem przyjaznym roślinom, owadom i innym organizmom. Warsztaty pokazywały, jak tworzyć ogrody i balkony wspierające przyrodę oraz jak dobierać rośliny odpowiednie do warunków i potrzeb lokalnych gatunków.
Uczestnicy poznawali sposoby tworzenia siedlisk dla owadów zapylających, znaczenie różnorodności roślin oraz zasady zrównoważonej pielęgnacji zieleni. Rozwijali umiejętność świadomego planowania przestrzeni, w której estetyka łączy się z troską o środowisko.
Zero waste w codziennym życiu
Ochrona środowiska zaczyna się od codziennych wyborów. Podczas warsztatów uczestnicy poznawali zasady gospodarki o obiegu zamkniętym oraz sposoby ograniczania ilości odpadów w gospodarstwie domowym, szkole i miejscu pracy.
Rozmawialiśmy o odpowiedzialnej konsumpcji, ponownym wykorzystaniu przedmiotów, ograniczaniu zbędnych zakupów i racjonalnym gospodarowaniu zasobami. Zajęcia pomagały zrozumieć, że zmniejszanie ilości wytwarzanych odpadów to nie tylko korzyść dla środowiska, ale również sposób na bardziej świadome i oszczędne życie.
Miasto wobec zmian klimatu i retencja wody
Upały, okresy suszy i intensywne opady stanowią coraz większe wyzwanie dla miast. Warsztaty przybliżały uczestnikom skutki zmian klimatu w przestrzeni miejskiej oraz znaczenie zatrzymywania i efektywnego wykorzystywania wody opadowej.
Poznawaliśmy rozwiązania, które pomagają ograniczać skutki suszy i gwałtownych opadów, a także wspierają miejską zieleń i bioróżnorodność. Zwracaliśmy uwagę na rolę terenów przepuszczalnych, roślinności i odpowiedniego zagospodarowania wody zarówno w przestrzeni publicznej, jak i wokół domów.
Warsztaty pokazały, że troska o miejską przyrodę, oszczędne gospodarowanie zasobami i przemyślane planowanie zieleni są ze sobą ściśle powiązane. Nawet niewielkie zmiany w najbliższym otoczeniu mogą wspierać bioróżnorodność i zwiększać odporność miasta na skutki zmian klimatu.
Czy trzeba wyjechać za miasto, żeby odkrywać przyrodę? Nie!
Spacery i zajęcia terenowe cieszyły się zainteresowaniem dzieci, młodzieży i osób dorosłych.. Okazało się, że nawet najbliższe otoczenie może być świetnym miejscem do poznawania przyrody. Wspólnie uczyliśmy się rozpoznawać spotykane gatunki, zwracaliśmy uwagę na charakterystyczne cechy roślin i obserwowaliśmy, jakie organizmy można znaleźć w najbliższym sąsiedztwie. Podczas spacerów pokazywaliśmy, co ciekawego przyrodniczo można znaleźć we Włocławku i jak rozpoznawać gatunki, które spotykamy na co dzień. Bo czasem wystarczy wyjść przed budynek, przejść się po parku albo zatrzymać przy jednym drzewie, żeby odkryć, że przyroda jest znacznie bliżej, niż nam się wydaje.
Przyroda jest dla wszystkich – trzeba tylko dać sobie czas, żeby ją zauważyć.
Zajęcia terenowe i spacery edukacyjne – poznajemy bioróżnorodność Włocławka
Zajęcia terenowe realizowane w ramach projektu „Włocławek miastem bioróżnorodnym” pozwalały uczestnikom poznawać przyrodę bezpośrednio w jej naturalnym środowisku. Warsztaty odbywały się na terenach zieleni miejskiej, w przestrzeni publicznej oraz w Dolinie Wisły, obejmującej obszar Natura 2000.
Obserwacja roślin i zwierząt, rozpoznawanie gatunków oraz analiza zależności między człowiekiem a środowiskiem przyrodniczym pomagały lepiej zrozumieć znaczenie bioróżnorodności w najbliższym otoczeniu. Uczestnicy uczyli się poprzez doświadczenie, uważną obserwację i samodzielne odkrywanie przyrodniczych tajemnic miasta. Wykorzystywali również Wirtualną Ścieżkę Edukacyjną WCEE, do której prowadzą kody QR umieszczone w przestrzeni miasta.
Warsztaty terenowe „Obserwacja ptaków Doliny Wisły z ornitologiem”
29 września 2026 roku trzy grupy uczestników wyruszyły nad Wisłę, aby spojrzeć na Włocławek z perspektywy jego skrzydlatych mieszkańców.
Podczas spaceru z ornitologiem uczestnicy obserwowali ptaki żyjące nad Wisłą i w jej najbliższym otoczeniu. Udało się dostrzec między innymi kormorany, bielika i czaplę białą. Nie zabrakło także ptaków, które spotykamy na co dzień – mazurków, kawek, srok i wron.
Jednym z ważnych elementów spotkania było poznawanie cech pozwalających rozpoznawać poszczególne gatunki. Uczestnicy dowiedzieli się między innymi, czym różni się mewa od rybitwy.
Najwięcej emocji wzbudziły jednak obserwacje prowadzone przez lunety. Dzięki nim ptaki, które z daleka wydawały się niewielkimi punktami na niebie lub wodzie, można było zobaczyć naprawdę dokładnie.
Wisła okazała się świetnym miejscem do przekonania się, jak wiele ptasiego życia można dostrzec… jeśli tylko zatrzymamy się na chwilę i uważnie popatrzymy.
Zielony Włocławek – drzewa miejskie, usługi ekosystemowe, retencja i wyspy ciepła
Dlaczego drzewa są tak ważne dla miasta? Podczas spacerów uczestnicy poznawali znaczenie drzew i innych elementów zielonej infrastruktury dla jakości życia mieszkańców oraz funkcjonowania miejskich ekosystemów.
Rozmawialiśmy o usługach ekosystemowych, czyli korzyściach, jakie przyroda przynosi człowiekowi. Zwracaliśmy uwagę na rolę drzew w zapewnianiu cienia, obniżaniu temperatury otoczenia, zatrzymywaniu wody opadowej i poprawie warunków życia w mieście. Wyjaśnialiśmy również, czym jest zjawisko miejskiej wyspy ciepła i jak odpowiednio zaplanowana zieleń może ograniczać jego skutki.
Spacery pokazywały, że parki, drzewa i inne tereny zielone pełnią znacznie więcej funkcji niż tylko estetyczne – wspierają bioróżnorodność, pomagają chronić zasoby wodne i zwiększają odporność miasta na zmiany klimatu.
Człowiek i przyroda – parki miejskie, rośliny dla zapylaczy i łąki kwietne
Parki miejskie to nie tylko miejsca odpoczynku i rekreacji. Są również siedliskiem wielu gatunków roślin i zwierząt oraz ważnym elementem miejskiej sieci przyrodniczej.
Podczas zajęć uczestnicy poznawali znaczenie parków, roślin miododajnych i łąk kwietnych dla zachowania bioróżnorodności, ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb owadów zapylających. Obserwowali przyrodę, uczyli się rozpoznawać gatunki i odkrywali zależności między organizmami a ich środowiskiem.
Ważnym tematem było również odpowiedzialne korzystanie z terenów zielonych. Rozmawialiśmy o tym, jak codzienne zachowania człowieka wpływają na przyrodę oraz jak korzystać z parków i innych przestrzeni publicznych, nie niszcząc siedlisk i nie zakłócając życia ich mieszkańców.
Uzupełnieniem zajęć terenowych była Wirtualna Ścieżka Edukacyjna Włocławskiego Centrum Edukacji Ekologicznej. Dzięki kodom QR uczestnicy mogli poszerzać wiedzę o mijanych miejscach, poznawać gatunki roślin i grzybów, odkrywać znaczenie miejskiej zieleni oraz lepiej rozumieć zjawiska zachodzące w przyrodzie.
Połączenie bezpośredniej obserwacji z materiałami edukacyjnymi zachęcało do samodzielnego zdobywania wiedzy i uważniejszego poznawania własnego miasta.
Zajęcia terenowe pokazały, że przyroda jest obecna na wyciągnięcie ręki – w parkach, na skwerach, wśród miejskich drzew i nad Wisłą. Jej poznawanie to pierwszy krok do zrozumienia jej potrzeb i podejmowania działań na rzecz ochrony bioróżnorodności.
Warsztaty kreatywne „Ptaki Doliny Wisły – malowanie ptaków pastelami” – spotkanie sztuki i przyrody
Czy można zostać jednocześnie artystą i ornitologiem? Uczestnicy warsztatów udowodnili, że tak!
Sześć grup miało okazję spróbować swoich sił w roli plastyków–ornitologów. Pod okiem specjalisty uczestnicy poznawali wygląd i charakterystyczne cechy ptaków spotykanych we Włocławku, a następnie przenosili je na papier za pomocą pasteli. Nie chodziło jednak tylko o narysowanie ptaka. Ważne było jego uważne obserwowanie – kształtu dzioba, sylwetki, proporcji, ubarwienia czy charakterystycznych szczegółów upierzenia.
Powstały kolorowe prace przedstawiające ptaki, które możemy spotkać podczas spaceru nad Wisłą, w parkach, na osiedlach i w innych zakątkach Włocławka.
Przyroda stała się inspiracją, a pastel – narzędziem do jej poznawania.
Wizyty studyjne – od segregacji do odzysku surowców
Jaką drogę pokonują odpady po wyrzuceniu do odpowiedniego pojemnika? Co dzieje się z nimi później i dlaczego prawidłowa segregacja ma tak duże znaczenie? Odpowiedzi na te pytania uczestnicy projektu „Włocławek miastem bioróżnorodnym” poznawali podczas wizyt studyjnych w Punkcie Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych (PSZOK) we Włocławku oraz w instalacji przetwarzania odpadów w Machnaczu.
Bezpośrednie zapoznanie się z funkcjonowaniem tych obiektów pozwoliło przybliżyć uczestnikom zasady działania miejskiego systemu gospodarki odpadami – od ich zbierania i segregacji, przez sortowanie i przetwarzanie, aż po odzysk surowców, recykling lub unieszkodliwianie.
Wizyty były okazją do połączenia wiedzy teoretycznej z praktyką. Uczestnicy poznawali zasady selektywnej zbiórki odpadów, możliwości ponownego wykorzystania surowców oraz znaczenie właściwego postępowania z odpadami dla ochrony środowiska. Zwracaliśmy również uwagę na konsekwencje niewłaściwej segregacji, która może utrudniać recykling i wpływać na koszty funkcjonowania całego systemu.
Ważnym elementem spotkań było kształtowanie odpowiedzialności za ilość i rodzaj wytwarzanych odpadów. Ograniczanie ich powstawania, przemyślane zakupy, ponowne wykorzystywanie przedmiotów i prawidłowa segregacja to codzienne działania, które wspierają ochronę zasobów naturalnych i ideę gospodarki o obiegu zamkniętym.
Wizyty studyjne pokazały, że odpowiedzialne gospodarowanie odpadami nie kończy się na wrzuceniu ich do właściwego pojemnika. To proces, w którym znaczenie ma zarówno sprawnie działający system, jak i świadome decyzje każdego mieszkańca.
Więcej informacji o Programie na stronach: https://wsparciemiast.pl oraz https://www.programszwajcarski.gov.pl
Więcej informacji: https://wloclawek.eu/strona-4478-wloclawek_miasto_dobrego_klimatu_dla.html