(21.08.2026) Podczas spaceru po szlaku warto zwrócić uwagę na ptaki krukowate, które można spotkać zarówno w parkach, lasach, jak i w pobliżu terenów miejskich. Należą do nich m.in. kruk, wrona siwa, gawron, kawka, sroka i sójka. Są łatwe do zauważenia, a ich charakterystyczne zachowania mogą być ciekawym elementem obserwacji przyrody. Krukowate wyróżniają się dużą inteligencją, dobrą pamięcią i zdolnością uczenia się. Potrafią rozpoznawać inne osobniki, zapamiętywać miejsca ukrycia pożywienia, a niektóre gatunki wykorzystują przedmioty jako narzędzia. Ich dieta jest bardzo różnorodna – żywią się m.in. owadami, nasionami, owocami i drobnymi zwierzętami. Krukowate potrafią uczyć się poprzez obserwowanie innych osobników, dzięki czemu szybko przystosowują się do zmieniającego się otoczenia.
Źródła: https://www.sggw.edu.pl/niesamowite-ptaki-krukowate/ , https://www.ekologia.pl/zwierzeta-systematyka/krukowate/
Fot. Archiwum WCEE, Joanna Fydryszewska
(14.08.2026) Kłęk, robinia czy glediczja? Jak rozpoznać drzewa z rodziny bobowatych?
Na pierwszy rzut oka niektóre drzewa mogą wyglądać bardzo podobnie. Robinia akacjowa, kłęk kanadyjski i glediczja trójcierniowa należą do tej samej rodziny – bobowatych – ale można je od siebie stosunkowo łatwo odróżnić, jeśli wiemy, na co zwrócić uwagę.
Kłęk kanadyjski (Gymnocladus dioicus) jest w Polsce rzadko spotykanym drzewem parkowym. Jego najbardziej charakterystyczną cechą są ogromne, podwójnie pierzaste liście, które mogą osiągać nawet około 1 metra długości. Wyglądają trochę jak niewielkie gałązki oblepione listkami. Kłęk bardzo późno rozwija liście – zwykle dopiero w drugiej połowie maja – i stosunkowo wcześnie je zrzuca. Przez część roku może więc wyglądać tak, jakby był niemal pozbawiony liści.
Robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia), często błędnie nazywana „akacją”, ma liście pojedynczo pierzaste – złożone z wielu niewielkich, owalnych listków. Jej charakterystyczną cechą są pary ostrych cierni znajdujących się u nasady liści, szczególnie dobrze widoczne na młodych pędach. Robinia kwitnie białymi, pachnącymi kwiatami zebranymi w zwisające grona.
Jeżeli na pniu lub grubych konarach widzimy duże, często rozgałęzione ciernie, warto sprawdzić jeszcze jeden gatunek – glediczję trójcierniową (Gleditsia triacanthos). Jej liście mogą przypominać liście robinii, ale glediczja ma często liście podwójnie pierzaste, a jej najbardziej spektakularną cechą są właśnie długie, ostre ciernie wyrastające bezpośrednio z pnia i konarów.
Jak zapamiętać różnicę?
Kłęk → ogromne, podwójnie pierzaste liście, brak charakterystycznych kolców.
Robinia → pojedynczo pierzaste liście + małe pary cierni przy nasadzie liści.
Glediczja → pierzaste liście + duże ciernie wyrastające z pnia i konarów.
To dobry przykład na to, że podczas spaceru warto przyglądać się nie tylko kwiatom i liściom, ale także pędom, korze i sposobowi rozmieszczenia kolców. Te szczegóły często pozwalają rozpoznać drzewo nawet wtedy, gdy nie ma ono kwiatów ani owoców.
Źródła: Lasy Państwowe – materiały dotyczące robinii akacjowej; Otwarta Encyklopedia Leśna – „Kłęk kanadyjski”; MojeDrzewa.pl – atlas drzew; Związek Szkółkarzy Polskich.
Fot. Joanna Fydryszewska
(05.08.2026) Spacerując ścieżką trudno nie zauważyć strzelistych wież włocławskiej katedry, które od wieków stanowią jeden z najbardziej rozpoznawalnych elementów panoramy miasta. Bazylika Katedralna Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny jest jedną z najstarszych i najlepiej zachowanych gotyckich katedr w Polsce. Jej budowę rozpoczęto w 1340 roku, a świątynia do dziś zachwyca bogatym wnętrzem, cennymi dziełami sztuki oraz historią związaną z dziejami diecezji włocławskiej. Z wież katedry rozciąga się widok na dolinę Wisły, a sama świątynia od ponad 600 lat jest ważnym punktem orientacyjnym dla mieszkańców i podróżnych.
Fot. Bartłomiej Fydryszewski
(Źródła: https://diecezja.wloclawek.pl/katedra-i-sanktuaria)
(30.07.2026) Ten ozdobny krzew z czerwonymi owocami to suchodrzew. Jego czerwone owoce stanowią pokarm dla wielu gatunków ptaków. Roślina często spotykana jest w parkach oraz ogrodach. Ptaki rozsiewają nasiona suchodrzewu, przyczyniając się do jego naturalnego rozprzestrzeniania. Wiosenne kwiaty dostarczają nektaru pszczołom, trzmielom i motylom.
fot. arch. WCEE
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Suchodrzew
(21.07.2026) Kawka (Coloeus monedula) to jeden z najczęściej spotykanych ptaków we Włocławku. Choć nie zawsze zwracamy na nią uwagę, odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu miejskiego ekosystemu. Dzięki swojej inteligencji i umiejętności przystosowania do życia wśród ludzi od lat jest stałym elementem krajobrazu naszego miasta. We Włocławku kawki można obserwować przez cały rok. Zamieszkują parki, skwery, osiedla mieszkaniowe oraz okolice Wisły. Gniazda zakładają w szczelinach budynków, kominach, wieżach kościelnych, a także w dziuplach starych drzew. Są ptakami towarzyskimi – często tworzą niewielkie kolonie i wspólnie poszukują pożywienia. Kawkę łatwo rozpoznać po czarnym upierzeniu z charakterystycznym srebrzystoszarym karkiem i bokami głowy oraz jasnych, niemal błękitnych oczach. Kawki pełnią wiele pożytecznych funkcji w środowisku. Ich dieta jest bardzo urozmaicona – żywią się owadami, larwami, ślimakami, dżdżownicami, nasionami i owocami. Dzięki temu pomagają ograniczać liczebność owadów, które mogą powodować szkody w zieleni miejskiej i na terenach rolniczych. Ptaki te zjadają również resztki pokarmu oraz padlinę, wspierając naturalne procesy oczyszczania środowiska. Jednocześnie same stanowią pokarm dla ptaków drapieżnych, takich jak jastrzębie czy sokoły, będąc ważnym ogniwem lokalnego łańcucha pokarmowego. Kawki należą do rodziny krukowatych, uznawanej za jedną z najbardziej inteligentnych grup ptaków. Potrafią rozpoznawać swoich partnerów, zapamiętują miejsca zdobywania pokarmu i uczą się poprzez obserwację innych osobników. Tworzą trwałe pary i wspólnie opiekują się potomstwem. Ich bogaty repertuar dźwięków oraz rozwinięte zachowania społeczne sprawiają, że są przedmiotem wielu badań naukowych dotyczących inteligencji zwierząt.
Obecność kawek we Włocławku świadczy o tym, że przestrzeń miejska może być miejscem przyjaznym zarówno ludziom, jak i dzikiej przyrodzie. Każdy z nas może przyczynić się do ochrony tych niezwykle inteligentnych ptaków poprzez poszanowanie ich siedlisk i świadome działania na rzecz zachowania bioróżnorodności.
Dbając o kawki, dbamy również o zdrowy, zrównoważony ekosystem, z którego korzystają wszyscy mieszkańcy Włocławka.
Fot. Archiwum WCEE
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Kawka_(zwyczajna)
(14.07.2026) Park działa jak naturalna gąbka. Drzewa, krzewy i trawniki zatrzymują wodę deszczową, która stopniowo wsiąka w glebę, zamiast szybko spływać do kanalizacji. Dzięki temu zmniejsza się ryzyko podtopień, rośliny mają zapas wody na czas suszy, a w upalne dni park pomaga ochłodzić otoczenie. To prosty i skuteczny sposób na lepsze gospodarowanie wodą w mieście.
Fot. Joanna Fydryszewska
(06.07.2026) Spacerując wzdłuż Zgłowiączki można zauważyć niewielką budowlę hydrotechniczną, przez którą woda przelewa się charakterystyczną „kurtyną”. To próg piętrzący – niepozorny element rzeki, który pełni wiele ważnych funkcji zarówno dla człowieka, jak i dla przyrody. Głównym zadaniem progu jest podniesienie poziomu wody powyżej budowli, czyli jej spiętrzenie. Dzięki temu: stabilizuje się poziom wody w rzece, ograniczana jest erozja dna i brzegów, zmniejsza się siła nurtu na wybranych odcinkach, poprawiają się warunki retencji, czyli zatrzymywania wody w środowisku, łatwiej utrzymać odpowiednie warunki dla roślin i zwierząt związanych z ekosystemem rzecznym. Spokojniejsza woda powyżej progu sprzyja rozwojowi roślin wodnych, owadów oraz stanowi miejsce odpoczynku dla wielu gatunków ptaków. Drzewa rosnące nad brzegiem zapewniają schronienie ptakom śpiewającym oraz owadom zapylającym. Samo miejsce jest również dobrym punktem do obserwacji zmian zachodzących w rzece – po intensywnych opadach woda przepływa przez próg z dużo większą siłą, natomiast w okresach suszy wyraźnie widać, jak budowla pomaga utrzymać wyższy poziom wody. Woda spadająca z progu napowietrza rzekę, zwiększając ilość tlenu rozpuszczonego w wodzie. Jest to korzystne dla wielu organizmów wodnych.
(Źródło: https://encyklopedialesna.com/haslo/prog-pietrzacy/ ; https://wcee.org.pl/wp-content/uploads/2023/06/EKOWIESCI-2023-1.pdf)
Fot. Archiwum WCEE
(19.06.2026) Park to miejsce, gdzie przyroda spotyka się z człowiekiem – liczne gołębie miejskie, które zgromadziły się wokół osoby dokarmiającej ptaki. Park Sienkiewicza jest domem nie tylko dla dzikich ptaków wodnych, ale także dla gołębi miejskich. Te inteligentne ptaki słyną z doskonałej orientacji w terenie i zdolności powrotu do swoich gniazd z odległości setek kilometrów. Choć często traktowane są jako zwyczajny element miejskiego krajobrazu, kryją wiele fascynujących tajemnic – tworzą trwałe pary, wspólnie wychowują młode i należą do najlepiej poznanych ptaków świata.
Fot. Joanna Fydryszewska
Drzewo, pod którym stoisz to kłęk amerykański, zwany też kłękiem kanadyjskim (Gymnocladus dioica). Ta dziwna nazwa w nawiasie to nazwa łacińska, którą biolodzy nadają gatunkom. Kłęk jest rzadko spotykanym, ozdobnym gatunkiem drzewa, gdyż pochodzi z Ameryki Północnej. We Włocławku jest to jedyny tak okazały przedstawiciel tego gatunku. Przyjrzyj się uważnie jego korze, liściom i znajdź największy – mogą osiągać długość nawet 80 cm! Natomiast jego owoce (brązowe strąki) od zimy do wiosny stopniowo opadają na ziemię. Spójrz może uda się je zebrać. Dawniej nasiona kłęku kanadyjskiego były wykorzystywane jako substytut kawy czyli zamiast kawy. Drzewo jest bardzo dekoracyjne, a najpiękniej prezentuje się jako pojedyncze drzewo rosnące na dużych przestrzeniach parku i przestronnego ogrodu. Zapamiętaj jego cechy, bo kto wie czy zwiedzając jakiś stary park np. przy pałacu Kronenberga w Wieńcu nie natkniesz się na taką ozdobę rezydencji. Powodzenia!