Dolina rzeki Zgłowiączki – przyroda rzeki i skarpy

lip 9, 2026

W parku rośnie 65 gatunków i odmian drzew, w większości są to drzewa liściaste (53 gatunki). Na szczególna uwagę zasługują dojrzałe i stare drzewa, gdyż tworzą one siedliska lęgowe zwierząt. Dominują wśród nich dęby, jesiony, topole białe. Dojrzałe drzewostany z dużym udziałem starszych drzew, zamieszkują dzięcioły. Ptaki te, jako jedne z nielicznych samodzielnie wykuwają dziuple. Rozmiar dziupli zależy od wielkości dzięcioła, który ją wykuwa. W Polsce największym dzięciołem jest dzięcioł czarny. Dziuple opuszczone prze dzięcioły chętnie zajmują inne zwierzęta np. sikory, szpaki, kowaliki czyli tzw. dziuplaki wtórne, a także ssaki (nietoperze, wiewiórki, kuny) i owady. Dzięcioły określa się mianem gatunków parasolowych, ponieważ ich działalność polegająca na umiejętności kucia dziupli pozwala żyć wielu innym chronionym, często rzadkim i ginącym gatunkom zwierząt. Oprócz naturalnych dziupli i tych wykutych przez dzięcioły, siedliskiem chronionych ptaków są budki lęgowe. W ubiegłym roku rozwieszono w parku 8 budek dedykowanych szpakom. Wszystkie zostały zajęte przez szpacze rodziny!

(19.06.2026) Rozłożysta wierzba rosnąca nad brzegiem rzeki jest jednym z najbardziej charakterystycznych drzew Parku im. Henryka Sienkiewicza. Jej malowniczo powyginane konary i zwisające gałęzie tworzą naturalną zieloną altanę, która od lat przyciąga spacerowiczów i fotografów. Wierzby niemal zawsze wybierają miejsca wilgotne – brzegi rzek, stawów i mokradła. Ich rozbudowany system korzeniowy pomaga umacniać brzegi zbiorników wodnych i ogranicza erozję gleby. Kora wierzby zawiera salicynę – substancję o działaniu przeciwzapalnym i przeciwgorączkowym. Stare wierzby często mają dziuple, szczeliny i próchnowiska. Dla wielu ptaków, owadów oraz drobnych ssaków są one idealnym miejscem schronienia i lęgu. Jedno wiekowe drzewo może stanowić miniaturowy ekosystem.

Ta niezwykła wierzba jest nie tylko przyrodniczą atrakcją Parku Sienkiewicza, ale również symbolem zaangażowania mieszkańców Włocławka. W 2017 roku drzewo zostało przeznaczone do wycinki ze względu na zły stan zdrowotny. Decyzja spotkała się jednak z falą protestów włocławian, którzy przypominali związane z nim wspomnienia i domagali się jego ocalenia. Dzięki społecznemu zaangażowaniu wycinkę wstrzymano, a wierzba została objęta opieką. Dziś jest żywym świadkiem historii miasta i przykładem tego, jak ważne dla lokalnej społeczności mogą być pojedyncze drzewa.

Fot. Joanna Fydryszewska

(03.07.2026) Spacerując wzdłuż ścieżki na przełomie maja i czerwca jaśminowiec wonny przyciąga uwagę śnieżnobiałymi kwiatami o intensywnym, słodkim zapachu. Choć potocznie nazywany jest „jaśminem”, nie jest z nim spokrewniony – to zupełnie inny gatunek rośliny. Silnie pachnące kwiaty wabią pszczoły, trzmiele i inne owady zapylające, dlatego kwitnące krzewy stają się ważnym miejscem zdobywania nektaru i pyłku. Dawniej sadzono je przy domach, dworach i w parkach, aby w okresie kwitnienia wypełniały otoczenie przyjemnym aromatem. Łacińska nazwa gatunkowa coronarius oznacza „przeznaczony do wieńców” – z kwiatów wykonywano ozdobne girlandy i wianki. Dziś jaśminowiec ceniony jest przede wszystkim jako roślina ozdobna oraz cenne źródło pożytku dla owadów zapylających.

Fot. Joanna Fydryszewska

(Źródła: https://e-katalogroslin.pl/plants/4269,jasminowiec-wonny_philadelphus-coronarius; https://niepodlewam.pl/jasminowiec-wonny-uprawa-odpornosc-ciecie/)