(21.08.2016) Jednym z charakterystycznych punktów parku jest duża rzeźba przedstawiająca globus, ustawiona na niewielkim cokole przy parkowej alei. Otacza ją zadbana zieleń, trawniki oraz miejsca przeznaczone do odpoczynku co stanowi reprezentatywny krajobraz parku . Globus powstał w ramach modernizacji I zagospodarowania przestrzeni parku. Pełni funkcję edukacyjną jak I dekoracyjną, a dzięki swojej dużej, wyrazistej formie stanowi łatwo rozpoznawalny punkt na trasie szlaku.
Źródła: https://mapadotacji.gov.pl/projekty/775354/ https://ddwloclawek.pl/pl/377_polecamy/30971_.html
Fot. Archiwum WCEE
(14.08.2026) Nad wodą warto przyjrzeć się roślinom porastającym płytkie fragmenty rzeki, starorzeczy i innych zbiorników wodnych. Jedną z nich jest strzałka wodna (Sagittaria sagittifolia). Jej nazwa nie jest przypadkowa. Liście wyrastające ponad powierzchnię wody mają charakterystyczny strzałkowaty kształt. Roślina może jednak wyglądać zupełnie inaczej w zależności od tego, gdzie znajduje się jej liść. Strzałka wodna ma bowiem trzy typy liści: podwodne, długie i taśmowate, liście pływające oraz liście nadwodne o kształcie przypominającym strzałę. To przykład tzw. heterofilii, czyli występowania różnych form liści u jednej rośliny. Strzałka wodna jest związana z płytkimi wodami stojącymi i wolno płynącymi, dlatego jej obecność jest ciekawym elementem obserwacji przyrodniczych podczas spaceru nad wodą.
Źródło: Wirtualny atlas roślin; WCEE – Ekospacery.
Fot. Joanna Fydryszewska
(05.08.2026) Podczas spaceru można zauważyć błyszczące w słońcu ważki. Oznacza to, że w pobliżu znajduje się odpowiednie środowisko wodne. Większość życia ważki spędzają jako larwy w wodzie – dopiero dorosłe osobniki unoszą się nad stawami, rzekami i rozlewiskami. Samice składają jaja do wody lub na rośliny wodne, dlatego czyste zbiorniki są dla nich niezbędne. Zarówno larwy, jak i dorosłe ważki są drapieżnikami. Polują na komary, muchówki i inne drobne owady, dzięki czemu pomagają ograniczać liczebność wielu uciążliwych gatunków. Są również ważnym pokarmem dla ptaków, płazów i ryb, dlatego odgrywają istotną rolę w utrzymaniu równowagi ekosystemów wodnych.
Fot. Archiwum WCEE
(Źródła: https://pl.wikipedia.org/wiki/Wa%C5%BCki)
(31.07.2026) Zgłowiączka jest prawym dopływem Wisły przepływającym przez Włocławek. Stanowi ważny element lokalnego systemu przyrodniczego oraz miejsce życia wielu gatunków ryb, ptaków i bezkręgowców. Długość rzeki wynosi około 80 kilometrów. Roślinność występująca wzdłuż brzegów zapewnia owadom zapylającym pokarm oraz miejsca schronienia.
fot. arch.WCEE
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Zgłowiączka
(21.07.2026) Ceglany wiadukt kolejowy w Parku Sienkiewicza jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu Parku im. Henryka Sienkiewicza. Powstał w 1862 roku podczas budowy Kolei Warszawsko-Bydgoskiej i do dziś służy ruchowi kolejowemu. Wiadukt pojawił się już na rycinach z XIX wieku i od ponad 160 lat pozostaje jednym z symboli tej części Włocławka. Park, którego początki sięgają XIX wieku, należy do najstarszych parków miejskich w Polsce. Przez jego teren przepływa Zgłowiączka, tworząc malownicze zakątki chętnie odwiedzane przez spacerowiczów i fotografów.
Fot. Archiwum WCEE
(14.07.2026) Na Zgłowiączce często można spotkać kaczki krzyżówki (Anas platyrhynchos) – najliczniejszy i najlepiej rozpoznawalny gatunek dzikiej kaczki w Polsce. Samca, zwanego kaczorem, łatwo rozpoznać po charakterystycznej zielonej, metalicznie połyskującej głowie, żółtym dziobie i kasztanowobrązowej piersi. Samice mają skromniejsze, brązowo-plamiste upierzenie, które doskonale maskuje je podczas wysiadywania jaj. Kaczki krzyżówki potrafią spać tylko połową mózgu. Jedna półkula odpoczywa, podczas gdy druga pozostaje aktywna i czuwa nad bezpieczeństwem stada. Dzięki temu mogą jednocześnie odpoczywać i obserwować otoczenie. Kaczki są wszystkożerne. Żywią się roślinami wodnymi, nasionami, owadami, ślimakami, a czasem nawet niewielkimi zwierzętami. Charakterystyczny widok unoszącego się nad wodą kaczego ogona to efekt poszukiwania pokarmu pod powierzchnią – ptaki zanurzają głowę i szyję, pozostawiając tylną część ciała nad wodą. Ten gatunek doskonale przystosował się do życia w sąsiedztwie człowieka i można go spotkać zarówno na naturalnych jeziorach, jak i w miejskich parkach oraz stawach. Warto pamiętać, że są one ważnym elementem lokalnego ekosystemu. Pomagają w rozprzestrzenianiu nasion roślin wodnych, a ich obecność świadczy o atrakcyjności i różnorodności przyrodniczej tego miejsca.
Fot. Joanna Fydryszewska
(Źródła: https://pl.wikipedia.org/wiki/Krzy%C5%BC%C3%B3wka_(zwyczajna)
(03.07.2026) Spacerując wzdłuż ścieżki na przełomie maja i czerwca jaśminowiec wonny przyciąga uwagę śnieżnobiałymi kwiatami o intensywnym, słodkim zapachu. Choć potocznie nazywany jest „jaśminem”, nie jest z nim spokrewniony – to zupełnie inny gatunek rośliny. Silnie pachnące kwiaty wabią pszczoły, trzmiele i inne owady zapylające, dlatego kwitnące krzewy stają się ważnym miejscem zdobywania nektaru i pyłku. Dawniej sadzono je przy domach, dworach i w parkach, aby w okresie kwitnienia wypełniały otoczenie przyjemnym aromatem. Łacińska nazwa gatunkowa coronarius oznacza „przeznaczony do wieńców” – z kwiatów wykonywano ozdobne girlandy i wianki. Dziś jaśminowiec ceniony jest przede wszystkim jako roślina ozdobna oraz cenne źródło pożytku dla owadów zapylających.
Fot. Joanna Fydryszewska
(Źródła: https://e-katalogroslin.pl/plants/4269,jasminowiec-wonny_philadelphus-coronarius; https://niepodlewam.pl/jasminowiec-wonny-uprawa-odpornosc-ciecie/)
(19.06.2026) Rozłożysta wierzba rosnąca nad brzegiem rzeki jest jednym z najbardziej charakterystycznych drzew Parku im. Henryka Sienkiewicza. Jej malowniczo powyginane konary i zwisające gałęzie tworzą naturalną zieloną altanę, która od lat przyciąga spacerowiczów i fotografów. Wierzby niemal zawsze wybierają miejsca wilgotne – brzegi rzek, stawów i mokradła. Ich rozbudowany system korzeniowy pomaga umacniać brzegi zbiorników wodnych i ogranicza erozję gleby. Kora wierzby zawiera salicynę – substancję o działaniu przeciwzapalnym i przeciwgorączkowym. Stare wierzby często mają dziuple, szczeliny i próchnowiska. Dla wielu ptaków, owadów oraz drobnych ssaków są one idealnym miejscem schronienia i lęgu. Jedno wiekowe drzewo może stanowić miniaturowy ekosystem.
Ta niezwykła wierzba jest nie tylko przyrodniczą atrakcją Parku Sienkiewicza, ale również symbolem zaangażowania mieszkańców Włocławka. W 2017 roku drzewo zostało przeznaczone do wycinki ze względu na zły stan zdrowotny. Decyzja spotkała się jednak z falą protestów włocławian, którzy przypominali związane z nim wspomnienia i domagali się jego ocalenia. Dzięki społecznemu zaangażowaniu wycinkę wstrzymano, a wierzba została objęta opieką. Dziś jest żywym świadkiem historii miasta i przykładem tego, jak ważne dla lokalnej społeczności mogą być pojedyncze drzewa.
Fot. Joanna Fydryszewska
(04.2026) W parku rośnie 65 gatunków i odmian drzew, w większości są to drzewa liściaste (53 gatunki). Na szczególna uwagę zasługują dojrzałe i stare drzewa, gdyż tworzą one siedliska lęgowe zwierząt. Dominują wśród nich dęby, jesiony, topole białe. Dojrzałe drzewostany z dużym udziałem starszych drzew, zamieszkują dzięcioły. Ptaki te, jako jedne z nielicznych samodzielnie wykuwają dziuple. Rozmiar dziupli zależy od wielkości dzięcioła, który ją wykuwa. W Polsce największym dzięciołem jest dzięcioł czarny. Dziuple opuszczone prze dzięcioły chętnie zajmują inne zwierzęta np. sikory, szpaki, kowaliki czyli tzw. dziuplaki wtórne, a także ssaki (nietoperze, wiewiórki, kuny) i owady. Dzięcioły określa się mianem gatunków parasolowych, ponieważ ich działalność polegająca na umiejętności kucia dziupli pozwala żyć wielu innym chronionym, często rzadkim i ginącym gatunkom zwierząt. Oprócz naturalnych dziupli i tych wykutych przez dzięcioły, siedliskiem chronionych ptaków są budki lęgowe. W ubiegłym roku rozwieszono w parku 8 budek dedykowanych szpakom. Wszystkie zostały zajęte przez szpacze rodziny!