Wirtualna ścieżka edukacyjna powstała w ramach programu edukacyjnego Wiedza Człowiek Emocje Euforia, a utrzymywana jest w ramach programu Wiedza Człowiek Energia Edukacja klimatyczna finansowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu w ramach Regionalnego Programu Priorytetowego „Edukacja Ekologiczna 2026”
Wirtualna ścieżka pod nazwą Ekospacer 2026 obejmuje 10 punktów edukacyjnych:
- Ławeczka M. Skłodowskiej – Curie i panorama naturalnej doliny rzeki nizinnej
Dzika róża (Rosa canina) to jeden z najbardziej rozpowszechnionych rodzimych gatunków róż. Spotykamy ją na skrajach lasów, miedzach, przydrożach i w zaroślach. Jej pędy pokryte są charakterystycznymi, hakowato wygiętymi kolcami, a jesienią pojawiają się na nich czerwone owoce – szupinki. Są one ważnym pokarmem dla wielu zwierząt, szczególnie w okresie jesienno-zimowym. Owoce dzikiej róży są bardzo bogate w witaminę C. Wykorzystuje się je między innymi do przygotowywania przetworów. Podczas spaceru warto zwrócić uwagę na różnice między poszczególnymi gatunkami róż. Róża omszona (Rosa villosa) może przypominać dziką różę, ale jej owoce są większe i charakterystycznie owłosione.
Źródła: https://www.lasy.gov.pl/pl/informacje/publikacje/do-poczytania/krzewmy-krzewy-1, https://zpe.gov.pl/a/charakterystyka-poszczegolnych-gatunkow-drzew-i-krzewow-lesnych/DeHi1tahr
Fot. Archiwum WCEE
- Ryby rzeki Wisły
Irga wierzbolistna to ozdobny krzew należący do rodziny różowatych. Charakteryzuje się długimi, eliptycznymi liśćmi, które są ciemnozielone, skórzaste i błyszczące. W zależności od warunków mogą utrzymywać się na roślinie przez cały rok lub częściowo opadać na zimę. Wiosną na pędach pojawiają się liczne, drobne, białe kwiaty zebrane w gęste kwiatostany. Są one chętnie odwiedzane przez owady zapylające. Po przekwitnięciu rozwijają się niewielkie, kuliste owoce, które z czasem przybierają intensywnie czerwoną barwę. Owoce długo utrzymują się na gałązkach, dzięki czemu krzew pozostaje atrakcyjny również po zakończeniu kwitnienia. Irga wierzbolistna najlepiej rośnie na stanowiskach słonecznych i umiarkowanie wilgotnych. Jest rośliną tolerancyjną pod względem rodzaju gleby i dobrze znosi warunki panujące w terenach zieleni. Ze względu na dekoracyjne liście, kwiaty i owoce jest chętnie sadzona w parkach, ogrodach oraz zieleni publicznej.
Źródła: https://e-katalogroslin.pl/plants/2034,irga-wierzbolistna_cotoneaster-salicifolius?se=676ea7462fece70b58dcfb0878221e02 , https://www.kwiatypolski.eu/index.php?strona=opis&id=2093
Fot. Archiwum WCEE
- Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000 w dolinach rzek – ochrona siedlisk i gatunków
Wisła to ważna część krajobrazu Włocławka i miejsce, w którym można aktywnie spędzać czas. Przy Przystani Wodnej im. Jerzego Bojańczyka można korzystać m.in. z kajaków i innych łodzi. Płynąc rzeką, można podziwiać nadwiślańską roślinność, ptaki oraz krajobraz miasta z perspektywy wody. Kajakarstwo ma we Włocławku długą tradycję. Już w 1931 roku Witold Pomianowski i Czesław Bobrowski przepłynęli kajakiem trasę z Brześcia nad Bugiem przez Bug i Wisłę aż do Włocławka. W 2024 roku przez Włocławek przepłynęła również trzyosobowa ekipa, która pokonywała całą Wisłę zimą, w ramach akcji charytatywnej. Wisła pokazuje, że rzeka może być jednocześnie miejscem rekreacji, przygody i obserwowania przyrody.
Źródła: https://www.osirwloclawek.pl/obiekt-przystan-wodna-na-rzece-wisle/ , https://visit.wloclawek.eu/strona-4780- , https://visit.wloclawek.eu/strona-4780-rejsy_lodziami_flisackimi_na_wisle.html , https://wkw.wloclawek.pttk.pl/wieart_3.html
Fot. Archiwum WCEE
- Zderzenie dwóch rzek – ujście Zgłowiączki do Wisły
Dzwonek jednostronny jest to wieloletnia roślina należąca do rodziny dzwonkowatych. Wyróżnia się charakterystycznymi fioletowymi, dzwonkowatymi kwiatami, które układają się głównie po jednej stronie łodygi. Roślina może osiągać około 1 m wysokości, a jej kwitnienie przypada od czerwca do września. Spotkać ją można na łąkach, przydrożach, miedzach oraz obrzeżach lasów. Ma ząbkowane liście, a dzięki podziemnym rozłogom może łatwo się rozrastać
Źródła: https://zielonozakreceni.pl/kategorie/rosliny-dziko-rosnace/12911-dzwonek-jednostronny-campanula-rapunculoides , https://www.atlas-roslin.pl/gatunki/Campanula_rapunculoides.htm
Fot. Archiwum WCEE
- Drzewa, ptaki i budowla hydrotechniczna – próg piętrzący na rzece Zgłowiączce
Podczas spaceru po szlaku warto zwrócić uwagę na ptaki krukowate, które można spotkać zarówno w parkach, lasach, jak i w pobliżu terenów miejskich. Należą do nich m.in. kruk, wrona siwa, gawron, kawka, sroka i sójka. Są łatwe do zauważenia, a ich charakterystyczne zachowania mogą być ciekawym elementem obserwacji przyrody. Krukowate wyróżniają się dużą inteligencją, dobrą pamięcią i zdolnością uczenia się. Potrafią rozpoznawać inne osobniki, zapamiętywać miejsca ukrycia pożywienia, a niektóre gatunki wykorzystują przedmioty jako narzędzia. Ich dieta jest bardzo różnorodna – żywią się m.in. owadami, nasionami, owocami i drobnymi zwierzętami. Krukowate potrafią uczyć się poprzez obserwowanie innych osobników, dzięki czemu szybko przystosowują się do zmieniającego się otoczenia.
Źródła: https://www.sggw.edu.pl/niesamowite-ptaki-krukowate/ , https://www.ekologia.pl/zwierzeta-systematyka/krukowate/
Fot. Archiwum WCEE, Joanna Fydryszewska
- Pan Sienkiewicz i różany ogród
Park im. Henryka Sienkiewicza to miejsce, w którym historia miasta spotyka się z przyrodą. Wśród alejek, drzew i kompozycji roślinnych możemy obserwować wiele gatunków roślin ozdobnych. Na zdjęciu widoczne są barwne rabaty kwiatowe, które nie tylko upiększają park, ale również stanowią źródło nektaru i pyłku dla pszczół , trzmieli, motyli, muchówek i innych owadów. Dlatego dobrze zaprojektowane tereny zieleni mogą pełnić funkcję małych „wysp” przyrodniczych w mieście. Podobnie jak łąki kwietne, takie miejsca wspierają miejską bioróżnorodność, zapewniając owadom pożywienie i schronienie. Dzięki temu tereny zieleni mogą pełnić funkcję małych „wysp” przyrodniczych w mieście.
Źródła: https://www.wloclawek.eu/aktualnosc-9843-wloclawskie_centrum_edukacji.html , https://www.gov.pl/web/gdos/laka-kwietna-bioroznorodny-skarb
Fot. Archiwum WCEE
- Dolina rzeki Zgłowiączki – przyroda rzeki i skarpy
Jednym z charakterystycznych punktów parku jest duża rzeźba przedstawiająca globus, ustawiona na niewielkim cokole przy parkowej alei. Otacza ją zadbana zieleń, trawniki oraz miejsca przeznaczone do odpoczynku co stanowi reprezentatywny krajobraz parku . Globus powstał w ramach modernizacji I zagospodarowania przestrzeni parku. Pelni funkcję edukacyjną jak I dekoracyjną, a dzięki swojej dużej, wyrazistej formie stanowi latwo rozpoznawalny punkt na trasie szlaku.
Źródła: https://mapadotacji.gov.pl/projekty/775354/ https://ddwloclawek.pl/pl/377_polecamy/30971_.html
Fot. Archiwum WCEE
- Zgłowiączka
Spacerując wzdłuż Zgłowiączki lub stojąc na jednym z mostków, warto rzucić okiem pod powierzchnię wody. Można tam dostrzec gęste skupiska zanurzonej roślinności o długich, cienkich pędach, kołyszących się w nurcie. Mogą to być m.in. rdestnice (Potamogeton) lub wywłóczniki (Myriophyllum).Takie podwodne „łąki” są ważnym elementem ekosystemu – stanowią schronienie i miejsce rozwoju dla wielu organizmów wodnych, a także uczestniczą w natlenianiu wody. Rdestnice należą do typowych roślin wodnych występujących w Polsce, natomiast wywłócznik jest jednym z gatunków spotykanych w zbiorowiskach roślinności wodnej.Podczas spaceru warto zatrzymać się na chwilę i przyjrzeć się tej niewidocznej na pierwszy rzut oka części życia Zgłowiączki.
Źródła: https://atlas.roslin.pl/plant/7438 , https://atlas.roslin.pl/listing/?pname=rdestnica+
Fot. Joanna Fydryszewska
- Kwietna łąka
Kwietna łąka to coś więcej niż kolorowy fragment zieleni. To bardzo różnorodny ekosystem. Stanowią źródło pokarmu i bezpieczne miejsce dla pszczół, motyli, trzmieli oraz wielu innych owadów, przyczyniając się do zachowania różnorodności przyrodniczej. Pomagają także zatrzymywać wodę i ograniczać nagrzewanie się miasta. Na takiej właśnie łące kwietnej znajduje się miejska pasieka WŁONEY, która powstała w 2020 roku. Obejmuje dziewięć uli ustawionych w pobliżu amfiteatru. Ule ozdobiono tradycyjnymi włocławskimi motywami fajansowymi, łącząc ochronę przyrody z lokalnym dziedzictwem. Obecność pasieki podkreśla znaczenie kwitnących roślin i terenów zielonych, które tworzą przyjazne środowisko dla pszczół i innych organizmów żyjących w mieście.
Fot. Archiwum WCEE
- Śmieszny staw – oczko
Przy oczku znajduje się specjalny punkt przeznaczony do karmienia kaczek. Warto pamiętać, że dokarmianie dzikich zwierząt powinno być prowadzone odpowiedzialnie. Pieczywo nie jest właściwym pokarmem dla kaczek – może prowadzić do nieprawidłowego żywienia i problemów zdrowotnych. Zamiast chleba warto wybierać ziarna zbóż, owies, kukurydzę czy drobno pokrojone warzywa. Dokarmianie powinno odbywać się przede wszystkim zimą, gdy ptakom trudniej znaleźć naturalne pożywienie. Pamiętajmy jednak, że kaczki potrafią samodzielnie zdobywać pokarm, dlatego nie należy ich dokarmiać przez cały rok. Odpowiedzialne dokarmianie pomaga dbać o zdrowie ptaków i czystość ich środowiska.
Źródło: https://upwr.edu.pl/aktualnosci/eksperci-upwr-nie-schlebiaj-mi-czyli-jak-karmic-kaczki-i-inne-ptaki-wodne-3856.html , https://ddwloclawek.pl/pl/11_wiadomosci/42759_mieszkancy-chca-wiecej-kaczkomatow-ratusz-jest-jeden-i-to-wystarczy.html, https://kaczkomaty.pl/
Fot. Archiwum WCEE