Zgłowiączka

(21.08.2026) Spacerując wzdłuż Zgłowiączki lub stojąc na jednym z mostków, warto rzucić okiem pod powierzchnię wody. Można tam dostrzec gęste skupiska zanurzonej roślinności o długich, cienkich pędach, kołyszących się w nurcie. Mogą to być m.in. rdestnice (Potamogeton) lub wywłóczniki (Myriophyllum).Takie podwodne „łąki” są ważnym elementem ekosystemu – stanowią schronienie i miejsce rozwoju dla wielu organizmów wodnych, a także uczestniczą w natlenianiu wody. Rdestnice należą do typowych roślin wodnych występujących w Polsce, natomiast wywłócznik jest jednym z gatunków spotykanych w zbiorowiskach roślinności wodnej. Podczas spaceru warto zatrzymać się na chwilę i przyjrzeć się tej niewidocznej na pierwszy rzut oka części życia Zgłowiączki.

Źródła: https://atlas.roslin.pl/plant/7438 , https://atlas.roslin.pl/listing/?pname=rdestnica+

 Fot. Joanna Fydryszewska

(14.08.2026) Kretowisko pojawiające się na trawniku czy łące może wyglądać jak niewielki kopiec ziemi. W rzeczywistości pod nim znajduje się rozbudowany system podziemnych korytarzy wykopanych przez kreta. Kret europejski (Talpa europaea) jest zwierzęciem przystosowanym do życia pod ziemią. Jego przednie łapy mają szerokie, silne dłonie z pazurami, które działają niczym małe łopaty. Dzięki nim zwierzę może sprawnie przesuwać ziemię podczas kopania. Ale po co właściwie kret robi kopce? Podczas kopania część ziemi zostaje wypchnięta na powierzchnię. Tak właśnie powstaje charakterystyczne kretowisko. Same korytarze służą przede wszystkim do przemieszczania się i poszukiwania pokarmu. Kret jest owadożernym ssakiem i zjada między innymi larwy owadów żyjące w glebie. W badaniach prowadzonych przez Lasy Państwowe stwierdzono, że krety mogą ograniczać liczebność pędraków – larw chrząszczy, które mogą uszkadzać korzenie roślin. Dlatego kretowisko nie zawsze oznacza problem. Kret jest częścią ekosystemu gleby i uczestniczy w regulowaniu liczebności organizmów żyjących pod jej powierzchnią.

Źródło: Lasy Państwowe.

 Fot. Joanna Fydryszewska

(05.08.2026) Rzeka Zgłowiączka przepływa przez Park im. Henryka Sienkiewicza i po kilkuset metrach uchodzi do Wisły. Choć jest niewielka, pełni bardzo ważną funkcję przyrodniczą – stanowi korytarz ekologiczny, którym przemieszczają się ptaki, płazy, owady oraz drobne ssaki. W jej wodach żyją ryby i liczne bezkręgowce, a brzegi porastają rośliny zapewniające schronienie wielu gatunkom zwierząt. Spacerując mostkiem nad Zgłowiączką, warto zatrzymać się na chwilę i wsłuchać w odgłosy natury. Nad wodą można dostrzec ważki, kaczki krzyżówki, czasem czaplę siwą, a w słoneczne dni tafla rzeki odbija korony wierzb i chmury, tworząc malowniczy krajobraz. Pierwszy drewniany mostek nad Zgłowiączką powstał w 1924 roku. W latach trzydziestych XX wieku specjalnie sprowadzono tu łabędzie i dzikie kaczki, które miały uatrakcyjnić parkowe krajobrazy. Dziś ptaki te są stałymi mieszkańcami tego miejsca.

 Fot. Bartłomiej Fydryszewski

(Źródło: https://www.wloclawek.info.pl/turystyka/397/zabytki-we-wloclawku-park-miejski-im-henryka-sienkiewicza/; https://visit.wloclawek.eu/strona-4550-park_miejski_im_henryka_sienkiewicza.html)

(30.07.2026) Mniszek lekarski jest jedną z pierwszych roślin kwitnących wiosną. Po przekwitnięciu tworzy charakterystyczny kulisty owocostan, którego nasiona rozsiewane są przez wiatr. Jeden owocostan może zawierać nawet około 200 nasion. Kwitnące mniszki należą do najważniejszych wiosennych roślin miododajnych dla pszczół i trzmieli.

fot. arch. WCEE

Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Mniszek_pospolity

(21.07.2026) W części parku „na Pompce”, powstała wiata rekreacyjna o funkcji wystawienniczej i dydaktycznej. W jej pobliżu znajdują się tablice dydaktyczne poświęcone faunie i florze Włocławka. Teren jest wyposażony w elementy małej architektury, m.in. ławy, stoły drewniane i ławki. „Na Pompce” pojawiły się nowe nasadzenia: drzewa i krzewy liściaste oraz iglaste, cienioznośne trawy i turzyce oraz trawniki.

.  Fot. Archiwum WCEE

(Źródła: https://www.modernizacjaroku.org.pl/pl/edition/2262/object/2398/rewaloryzacja-ogrodu-na-pompce-w-zabytkowym-parku-miejskim-im-henryka?utm; https://visit.wloclawek.eu/strona-4551-ogrod_na_pompce.html; https://ddwloclawek.pl/pl/377_polecamy/30971_.html)

(14.07.2026) W pobliżu brzegu wyrastają klony. Na ich liściach widać małe, czerwone, podłużne narośle. Są to galasy wywoływane przez szpeciele (mikroskopijne roztocza z rodziny szpecielowatych).  Galas nie jest częścią pasożyta – to tkanka samego drzewa. Można powiedzieć, że szpeciel „programuje” liść, aby wybudował mu miniaturowy domek z pożywieniem w środku. To jeden z najbardziej niezwykłych przykładów oddziaływania zwierzęcia na rozwój roślin.Jak do tegto doszło? Wiosną szpeciel nakłuwa młody liść. Roślina zaczyna tworzyć wokół niego tkankę ochronną – galas. Wewnątrz tej narośli roztocze żywi się i rozwija. Pod koniec sezonu galasy ciemnieją, wysychają, a szpeciele opuszczają je i zimują w pąkach lub szczelinach kory.

 Fot. Joanna Fydryszewska

(Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Galas; https://strzebielino.gdansk.lasy.gov.pl/de/aktualnosci/-/asset_publisher/1M8a/content/galasy-galasowki-i-nie-tylko?utm_)

(03.07.2026) Rzeka, którą właśnie widzicie, to największy lewobrzeżny dopływ Wisły na odcinku między Kotliną Warszawską a Toruńską. Nasza ścieżka edukacyjna pozwala z bliska przyjrzeć się temu unikalnemu ekosystemowi, który mimo bliskości cywilizacji, zachował wiele ze swojego naturalnego charakteru. Roślinność w dolinie Zgłowiączki jest niezwykle bogata – naukowcy doliczyli się tutaj aż 324 gatunków roślin naczyniowych. Na zdjęciu możecie zaobserwować: roślinność zanurzoną i pływającą, szuwary i turzycowiska, drzewa nadrzeczne. Wzdłuż koryta dominują wierzby i olchy, które swoimi systemami korzeniowymi stabilizują brzegi. Zgłowiączka to dom dla wielu cennych gatunków. Można tu spotkać bobry, wydry, a w skarpach nad wodą lęgną się kolorowe zimorodki. W rzece stale bytują takie gatunki jak szczupak, okoń, lin czy brzana.

(19.06.2026) Choć gołębie kojarzą się głównie z rynkami i ulicami miast, chętnie korzystają również z terenów parkowych. W pobliżu stawów znajdują wodę, pokarm i bezpieczne miejsca odpoczynku.

Fot. Joanna Fydryszewska

(20.05.2026) Mandarynka to kaczka pochodząca z Azji Wschodniej, uznawana za jednego z najpiękniejszych ptaków wodnych świata. W Europie pojawiła się jako gatunek ozdobny, a część osobników utworzyła wolno żyjące populacje. W przeciwieństwie do większości kaczek chętnie przesiaduje na drzewach i gniazduje w dziuplach. Jej obecność w Parku Sienkiewicza pokazuje, że nawet w centrum miasta można spotkać gatunki, które jeszcze kilkadziesiąt lat temu wydawały się zupełnie egzotyczne.

 Fot. Joanna Fydryszewska

 (04.2026) Zgłowiączka jest lewobrzeżnym dopływem Wisły o długości 79 km. Powierzchnia jej dorzecza wynosi 1495,6 km². Początkiem cieku jest Kanał Głuszyński, który swoje źródła ma w okolicy wsi Płowce. Zgłowiączka przepływa przez Jezioro Głuszyńskie i uchodzi do Wisły we Włocławku. Jest ważnym elementem krajobrazu parku im. H. Sienkiewicza.