650 uczestników warsztatów, 43 spotkania edukacyjne i studyjne, Ekologiczny Piknik Bioróżnorodności, nowe elementy infrastruktury edukacyjnej i setki ekologicznych inspiracji. Za nami realizacja projektu „Włocławek miastem bioróżnorodnym”, który połączył edukację ekologiczną, poznawanie lokalnej przyrody, praktyczne działania i współpracę wielu środowisk naszego miasta.
Od sierpnia do października 2026 roku Włocławskie Centrum Edukacji Ekologicznej realizowało kompleksowy program edukacyjny skierowany do dzieci, młodzieży, dorosłych i seniorów. Jego celem było zwiększenie świadomości ekologicznej mieszkańców oraz wzmacnianie postaw sprzyjających ochronie środowiska i klimatu. Nie chcieliśmy ograniczać się do przekazywania wiedzy podczas tradycyjnych zajęć. Zależało nam na tym, aby ekologia stała się doświadczeniem bliskim mieszkańcom – związanym z ich domem, ogrodem, najbliższą okolicą i przestrzenią, w której na co dzień funkcjonują.
Projekt odpowiadał na potrzeby zgłaszane przez mieszkańców podczas konsultacji społecznych. Dotyczyły one m.in. bioróżnorodności, ochrony przyrody, zmian klimatu, retencji wody i gospodarki odpadami. Przygotowany program pozwalał nie tylko zdobywać wiedzę, ale przede wszystkim poznawać praktyczne rozwiązania, które można wykorzystać w codziennym życiu.
43 spotkania, 650 uczestników – edukacja blisko mieszkańców
W ramach projektu zrealizowaliśmy:
• 17 warsztatów stacjonarnych dla 255 osób**, obejmujących cztery zagadnienia: „Łąka kwietna czy trawnik?”, „Ogród i balkon przyjazny przyrodzie”, „Zero waste w codziennym życiu” oraz „Miasto wobec zmian klimatu i retencja wody”;
• 12 warsztatów terenowych dla 176 osób**, podczas których uczestnicy poznawali ptaki Doliny Wisły, znaczenie drzew miejskich, funkcje parków i terenów zielonych oraz rolę roślin dla owadów zapylających;
• 10 warsztatów praktycznych dla 154 osób**, obejmujących kreatywne spotkania „Ptaki Doliny Wisły” – malowanie ptaków pastelami oraz warsztaty fotografii przyrodniczej z podróżnikiem i fotografem;
• 4 wizyty studyjne dla 65 osób**, podczas których uczestnicy poznawali funkcjonowanie systemu gospodarki odpadami, odwiedzając Punkt Selektywnego Zbierania Odpadów Komunalnych we Włocławku oraz instalację przetwarzania odpadów w Machnaczu.
Łącznie w warsztatach i wizytach studyjnych uczestniczyło 650 osób.
Tematyka zajęć była bardzo różnorodna, ale łączyła ją jedna idea – pokazywanie, że ochrona środowiska zaczyna się od codziennych decyzji. Rozmawialiśmy o tym, dlaczego warto ograniczać koszenie trawników, jak tworzyć ogrody przyjazne zapylaczom, dlaczego drzewa są tak ważne w mieście, jak zatrzymywać wodę opadową i co dzieje się z odpadami po ich wyrzuceniu do odpowiedniego pojemnika. Uczestnicy nie tylko słuchali, ale również obserwowali, eksperymentowali, tworzyli i sprawdzali, jak w praktyce funkcjonują rozwiązania służące środowisku.
Włocławek – nasze wielkie laboratorium przyrodnicze
Szczególne miejsce w projekcie zajęły zajęcia terenowe. Wykorzystaliśmy lokalne zasoby przyrodnicze i przestrzeń miejską, pokazując, że nie trzeba wyjeżdżać daleko, aby poznawać fascynujący świat przyrody. Dolina Wisły i jej ptaki, miejskie drzewa, parki, łąki kwietne i zielone zakątki stały się naturalnymi salami edukacyjnymi. Podczas warsztatów „Ptaki Doliny Wisły” uczestnicy, pod opieką ornitologa, poznawali gatunki występujące w dolinie rzeki, obserwowali ptaki i dowiadywali się, jakie znaczenie dla ich ochrony mają obszary Natura 2000.
Spacerując w ramach zajęć „Zielony Włocławek”, odkrywaliśmy rolę drzew i zieleni miejskiej. Rozmawialiśmy o usługach ekosystemowych, retencji wody, ograniczaniu skutków upałów i znaczeniu zielonej infrastruktury dla jakości życia mieszkańców. Z kolei warsztaty „Człowiek i przyroda” pozwalały spojrzeć na miejskie parki z innej perspektywy. Poznawaliśmy rośliny przyjazne zapylaczom, znaczenie łąk kwietnych i zasady odpowiedzialnego korzystania z terenów zielonych. W działaniach wykorzystywaliśmy również Wirtualną Ścieżkę Edukacyjną WCEE, łączącą miejsca ważne dla przyrody i edukacji ekologicznej Włocławka.
Dzięki temu mieszkańcy mogli przekonać się, że ich miasto kryje wiele przyrodniczych skarbów, a troska o środowisko zaczyna się od uważnego poznania najbliższego otoczenia.
Przyroda inspiruje – warsztaty kreatywne i fotografia
Edukacja ekologiczna to również rozwijanie wrażliwości, kreatywności i umiejętności dostrzegania piękna przyrody.
Podczas warsztatów „Ptaki Doliny Wisły” uczestnicy poznawali lokalne gatunki ptaków, a następnie tworzyli ich artystyczne interpretacje, wykorzystując pastele. Spotkania odbywały się w różnych grupach wiekowych – od najmłodszych uczniów po osoby dorosłe. Drugim elementem warsztatów praktycznych były spotkania poświęcone fotografii przyrodniczej. Pod okiem podróżnika i fotografa uczestnicy poznawali możliwości dokumentowania przyrody, uczyli się uważnej obserwacji i odkrywali, jak za pomocą aparatu zatrzymać niezwykłe chwile. To kolejny sposób na budowanie więzi z przyrodą – poprzez jej poznawanie, obserwowanie i twórcze przedstawianie.
Ekologiczny Piknik Bioróżnorodności – wspólnie dla naszego miasta!
Jednym z najważniejszych wydarzeń projektu był Ekologiczny Piknik Bioróżnorodności, który 22 września 2026 roku odbył się w Parku Miejskim im. Władysława Łokietka we Włocławku.
Tego dnia park zamienił się w przestrzeń pełną przyrodniczych ciekawostek, ekologicznych inspiracji, warsztatów, zabawy i spotkań. Była to okazja do zaprezentowania tematyki projektu, ale przede wszystkim do wspólnego działania i pokazania, jak wiele lokalnych środowisk angażuje się w edukację ekologiczną. W organizację wydarzenia włączyły się miejskie spółki, organizacje społeczne, szkoły, lokalni twórcy, przedsiębiorcy i animatorzy.
Swoje stoiska przygotowali:
• Liga Ochrony Przyrody Okręg we Włocławku – z warsztatami, zadaniami i konkursami przyrodniczymi;
• Nadleśnictwo Włocławek – przybliżające tajemnice lasu i gospodarki leśnej;
• Miejskie Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej we Włocławku – prezentujące sposoby oszczędzania energii cieplnej, a także pokaz pierwszej pomocy i prezentację pszczelarską;
• PGK Saniko – zachęcające do sprawdzenia wiedzy na temat segregacji odpadów i gospodarki komunalnej.
Nie zabrakło również lokalnych twórców i wystawców. Uczestnicy mogli poznać fascynujący świat grzybów na stoisku mikologa, odkrywać tradycję włocławskiego fajansu, podziwiać prace w drewnie i samodzielnie przygotować lawendową sól do kąpieli. Była to również okazja do spotkania z lokalnym rękodziełem i twórczością artystyczną.
O dobrą atmosferę i aktywność najmłodszych zadbali animatorzy z Klaunolandii oraz uczniowie Zespołu Szkół Chemicznych we Włocławku, którzy wraz z opiekunami przygotowali zabawy, animacje i atrakcje dla dzieci. Szkoła zadbała także o poczęstunek dla uczestników.
Szczególnie cieszy nas zaangażowanie młodzieży, która aktywnie włączyła się w organizację wydarzenia. To doskonały przykład współpracy organizacji pozarządowej z lokalną placówką oświatową i włączania młodych ludzi w działania na rzecz społeczności.
Jednym z najbardziej symbolicznych momentów pikniku było wspólne sadzenie cebul tulipanów. Wiosną zakwitną w parku, przypominając o naszym spotkaniu i o tym, że troska o przyrodę może pozostawić trwały, piękny ślad w przestrzeni miasta.
Piknik pokazał, że edukacja ekologiczna może łączyć pokolenia, zainteresowania i środowiska. Że można jednocześnie poznawać przyrodę, rozmawiać o energii i odpadach, odkrywać lokalną kulturę, tworzyć i po prostu dobrze spędzać czas.
Dziękujemy wszystkim partnerom, wystawcom, szkołom, organizacjom i osobom, które współtworzyły to wydarzenie!
Nie tylko warsztaty – efekty, które zostają z nami
Zależało nam, aby projekt pozostawił po sobie coś więcej niż wspomnienia i zdobyte podczas zajęć doświadczenia. Dlatego zadbaliśmy również o trwałe elementy, które będą służyć mieszkańcom i wspierać kolejne działania edukacyjne.
W ramach projektu zakupiliśmy 850 sztuk materiałów informacyjno-promocyjnych. W zależności od rodzaju aktywności uczestnicy otrzymywali torby wielorazowe, bidony na wodę, torby na opakowania kaucyjne, notesy oraz koce wykonane z materiałów pochodzących z recyklingu. Każdy z tych przedmiotów nawiązywał do tematyki projektu i promował bardziej odpowiedzialne korzystanie z zasobów.
W Ogrodzie na Pompce powstała kolejna część Zielonej Strefy Edukacji Ekologicznej. Przestrzeń została doposażona w dwa dębowe ławostoły z edukacyjnymi blatami poświęconymi ptakom oraz drzewom i krzewom. Będą one służyły uczestnikom kolejnych zajęć, a także stanowiły ogólnodostępny element edukacyjny dla osób odwiedzających ogród.
To inwestycja w miejsce, które już teraz jest wykorzystywane podczas działań edukacyjnych WCEE, a w przyszłości będzie nadal rozwijane jako przestrzeń spotkań, poznawania przyrody i integracji.
Projekt objął również działania informacyjne w przestrzeni miejskiej. W październiku na wiatach przystankowych pojawiły się plakaty zachęcające mieszkańców do odkrywania bioróżnorodności Włocławka. Informacje o realizowanych działaniach publikowaliśmy także na stronie internetowej WCEE i w mediach społecznościowych. Dzięki temu tematyka projektu docierała również do osób, które nie uczestniczyły bezpośrednio w warsztatach.
Wspólnie możemy więcej – siła lokalnej współpracy
Jednym z najcenniejszych rezultatów projektu jest współpraca i wykorzystanie potencjału, jaki drzemie w lokalnym środowisku.
W realizację przedsięwzięcia zaangażowaliśmy organizacje społeczne, miejskie spółki, placówki oświatowe, lokalnych przedsiębiorców, twórców, specjalistów i animatorów. Korzystaliśmy z wiedzy, doświadczenia i zasobów różnych podmiotów, pokazując, że edukacja ekologiczna jest wspólną sprawą. Wykorzystaliśmy istniejącą infrastrukturę i miejsca, które mieszkańcy dobrze znają: siedzibę WCEE, sale edukacyjne szkół, miejskie parki, Bulwary Wiślane, tereny zielone, Ogród na Pompce, PSZOK i instalację w Machnaczu. Każde z tych miejsc pozwalało poznawać inne zagadnienia i pokazywało, że edukacja może odbywać się wszędzie tam, gdzie mamy możliwość bezpośredniego kontaktu z otaczającym nas światem.
Takie podejście ma szczególne znaczenie dla miasta. Pozwala lepiej wykorzystywać lokalne zasoby, budować relacje między instytucjami i organizacjami oraz angażować mieszkańców w działania, które wpływają na jakość ich codziennego życia.
Co zyskał Włocławek?
Przede wszystkim mieszkańców, którzy lepiej poznali swoje miasto, jego przyrodnicze bogactwo i wyzwania środowiskowe.
Projekt przyczynił się do zwiększenia wiedzy o bioróżnorodności, ochronie przyrody, znaczeniu zieleni miejskiej, zmianach klimatu, retencji wody i prawidłowym gospodarowaniu odpadami.
Pokazał, jak codzienne wybory wpływają na środowisko i jak wiele można zrobić we własnym domu, ogrodzie, szkole czy najbliższej okolicy.
Wzmocnił zainteresowanie lokalnymi zasobami przyrodniczymi, szczególnie Doliną Wisły i miejskimi terenami zielonymi. Stworzył przestrzeń do spotkań i integracji międzypokoleniowej, a także do współpracy różnych środowisk na rzecz wspólnego celu.
Co ważne, efekty projektu będą wykorzystywane również w przyszłości. Zielona Strefa Edukacji Ekologicznej na Pompce, Wirtualna Ścieżka Edukacyjna, opracowane materiały i doświadczenia zdobyte podczas realizacji przedsięwzięcia stanowią podstawę do kontynuowania działań WCEE. Projekt „Włocławek miastem bioróżnorodnym” pokazał, że ekologia może łączyć ludzi, miejsca i lokalne inicjatywy. Że park może stać się salą lekcyjną, spacer okazją do odkrywania przyrody, a wspólne wydarzenie impulsem do budowania społeczności odpowiedzialnej za swoje otoczenie. Udowodniliśmy, że edukacja ekologiczna nie musi być odległa i abstrakcyjna. Może dotyczyć tego, co widzimy za oknem, czym oddychamy, jak gospodarujemy wodą, co sadzimy w ogrodach i jak dbamy o wspólną przestrzeń.
Bo bioróżnorodny Włocławek to nie tylko Wisła, drzewa, parki i miejskie łąki. To również ludzie, którzy dostrzegają wartość przyrody, chcą ją poznawać i wspólnie o nią dbać.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom, partnerom, szkołom, organizacjom, miejskim spółkom, przedsiębiorcom, twórcom i osobom zaangażowanym w realizację projektu. Dziękujemy za obecność, pomysły, współpracę i wspólnie spędzony czas.
Razem tworzymy Włocławek, w którym przyroda i ludzie są ważną częścią miejskiego życia!
Informacja o projekcie:
Nazwa zadania: „Włocławek miastem bioróżnorodnym” – organizacja ogólnodostępnych warsztatów edukacyjnych z zakresu bioróżnorodności, ochrony przyrody, zmian klimatu, segregacji odpadów oraz zrównoważonego stylu życia, skutkujących zwiększeniem świadomości ekologicznej i wzmocnieniem postaw prośrodowiskowych wśród mieszkańców miasta.
Zleceniodawca: Miasto Włocławek
Realizator: Włocławskie Centrum Edukacji Ekologicznej
Termin realizacji: 10.08.2026–31.10.2026
Wartość projektu: 97 620,00 zł
Projekt realizowany w ramach przedsięwzięcia „Włocławek – miasto dobrego klimatu dla gospodarki, środowiska i wygodnego życia”, finansowanego z udziałem Funduszy Szwajcarskich wspierających zmniejszanie różnic gospodarczych i społecznych w Unii Europejskiej oraz budżetu państwa.
Więcej informacji o Programie na stronach: https://wsparciemiast.pl oraz https://www.programszwajcarski.gov.pl
Więcej informacji: https://wloclawek.eu/strona-4478-wloclawek_miasto_dobrego_klimatu_dla.html