Wirtualna ścieżka edukacyjna powstała w ramach programu edukacyjnego Wiedza Człowiek Emocje Euforia, a utrzymywana jest w ramach programu Wiedza Człowiek Energia Edukacja klimatyczna finansowanego przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Toruniu w ramach Regionalnego Programu Priorytetowego „Edukacja Ekologiczna 2026”
Wirtualna ścieżka pod nazwą Ekospacer 2026 obejmuje 10 punktów edukacyjnych:
1. Ławeczka M. Skłodowskiej – Curie i panorama naturalnej doliny rzeki nizinnej
Mazurek jest niewielkim ptakiem często mylonym z wróblem. Najłatwiej rozpoznać go po czekoladowobrązowej głowie i charakterystycznej czarnej plamce na białym policzku. Choć dobrze czuje się w miastach, potrzebuje krzewów, drzew i zakamarków do zakładania gniazd. Żywi się głównie nasionami, a wiosną i latem także owadami, którymi karmi pisklęta. W przeciwieństwie do wróbla domowego samiec i samica mazurka wyglądają niemal identycznie.
Fot. Joanna Fydryszewska
Źródła: https://turdus.pl/blog/baza-wiedzy/wrobel-a-mazurek-jak-rozroznic-te-ptaki/
2. Ryby rzeki Wisły
Kormoran zwyczajny (Phalacrocorax carbo), znany również jako kormoran czarny, to duży ptak wodny. Kormoran to jeden z najbardziej charakterystycznych ptaków spotykanych nad Wisłą we Włocławku. Dzięki smukłej sylwetce, długiej szyi i hakowato zakończonemu dziobowi jest doskonale przystosowany do łowienia ryb. Potrafi nurkować na znaczne głębokości i pozostawać pod wodą nawet przez kilkadziesiąt sekund, ścigając swoją zdobycz. Po zakończonym polowaniu często można zobaczyć kormorana siedzącego na brzegu lub wystających konarach z szeroko rozłożonymi skrzydłami. W przeciwieństwie do wielu innych ptaków jego pióra nie są całkowicie wodoodporne, dlatego wymagają wysuszenia po nurkowaniu. Dolina Wisły stanowi ważny korytarz ekologiczny dla wielu gatunków ptaków. Oprócz kormoranów można tu obserwować czaple, mewy, rybitwy, zimorodki oraz liczne gatunki kaczek. Zachowanie naturalnych brzegów rzeki, wysp i starorzeczy sprzyja ochronie bioróżnorodności oraz zapewnia zwierzętom miejsca odpoczynku, żerowania i lęgów. Obszary doliny Wisły należą do najcenniejszych przyrodniczo terenów regionu i pełnią ważną rolę w europejskiej sieci Natura 2000.
Fot. archiwum WCEE
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Kormoran_(zwyczajny)
3. Europejska Sieć Ekologiczna Natura 2000 w dolinach rzek – ochrona siedlisk i gatunków
Zimorodek to jeden z najbardziej barwnych ptaków Polski. Intensywnie niebieski grzbiet i pomarańczowy brzuch sprawiają, że trudno go pomylić z innym gatunkiem. Najczęściej można dostrzec go jako błyskawicznie przelatującą niebieską smugę tuż nad taflą wody. Zimorodek poluje z zasiadki – wypatruje ryb, a następnie nurkuje po zdobycz z niezwykłą precyzją. Barwa piór zimorodka nie pochodzi z niebieskiego pigmentu. To efekt załamywania światła przez mikroskopijną strukturę piór, dzięki czemu ptak mieni się intensywnym błękitem.
Fot. Archiwum WCEE
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Zimorodek_(zwyczajny)
4. Zderzenie dwóch rzek – ujście Zgłowiączki do Wisły
Fot. Archiwum WCEE5. Drzewa, ptaki i budowla hydrotechniczna – próg piętrzący na rzece Zgłowiączce
Kawka (Coloeus monedula) to jeden z najczęściej spotykanych ptaków we Włocławku. Choć nie zawsze zwracamy na nią uwagę, odgrywa ważną rolę w funkcjonowaniu miejskiego ekosystemu. Dzięki swojej inteligencji i umiejętności przystosowania do życia wśród ludzi od lat jest stałym elementem krajobrazu naszego miasta. We Włocławku kawki można obserwować przez cały rok. Zamieszkują parki, skwery, osiedla mieszkaniowe oraz okolice Wisły. Gniazda zakładają w szczelinach budynków, kominach, wieżach kościelnych, a także w dziuplach starych drzew. Są ptakami towarzyskimi – często tworzą niewielkie kolonie i wspólnie poszukują pożywienia. Kawkę łatwo rozpoznać po czarnym upierzeniu z charakterystycznym srebrzystoszarym karkiem i bokami głowy oraz jasnych, niemal błękitnych oczach. Kawki pełnią wiele pożytecznych funkcji w środowisku. Ich dieta jest bardzo urozmaicona – żywią się owadami, larwami, ślimakami, dżdżownicami, nasionami i owocami. Dzięki temu pomagają ograniczać liczebność owadów, które mogą powodować szkody w zieleni miejskiej i na terenach rolniczych. Ptaki te zjadają również resztki pokarmu oraz padlinę, wspierając naturalne procesy oczyszczania środowiska. Jednocześnie same stanowią pokarm dla ptaków drapieżnych, takich jak jastrzębie czy sokoły, będąc ważnym ogniwem lokalnego łańcucha pokarmowego. Kawki należą do rodziny krukowatych, uznawanej za jedną z najbardziej inteligentnych grup ptaków. Potrafią rozpoznawać swoich partnerów, zapamiętują miejsca zdobywania pokarmu i uczą się poprzez obserwację innych osobników. Tworzą trwałe pary i wspólnie opiekują się potomstwem. Ich bogaty repertuar dźwięków oraz rozwinięte zachowania społeczne sprawiają, że są przedmiotem wielu badań naukowych dotyczących inteligencji zwierząt.
Obecność kawek we Włocławku świadczy o tym, że przestrzeń miejska może być miejscem przyjaznym zarówno ludziom, jak i dzikiej przyrodzie. Każdy z nas może przyczynić się do ochrony tych niezwykle inteligentnych ptaków poprzez poszanowanie ich siedlisk i świadome działania na rzecz zachowania bioróżnorodności.
Dbając o kawki, dbamy również o zdrowy, zrównoważony ekosystem, z którego korzystają wszyscy mieszkańcy Włocławka.
Fot. Archiwum WCEE
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Kawka_(zwyczajna)
6. Pan Sienkiewicz i różany ogród
Róże okrywowe to grupa krzewów charakteryzująca się niskim, szerokim pokrojem i zdolnością do tworzenia gęstych, kwitnących kobierców. W Parku Sienkiewicza można spotkać obficie kwitnące odmiany w kolorach białym i różowym, które idealnie sprawdzają się w zieleni miejskiej oraz na dużych rabatach Doskonale nadają się do zadarniania terenu, na skarpy oraz jako obwódki ścieżek, skutecznie ograniczając wzrost chwastów.
Fot. Archiwum WCEE
Źródło: https://www.gardenowo.pl/blog/roze-okrywowe
7. Dolina rzeki Zgłowiączki – przyroda rzeki i skarpy
Ceglany wiadukt kolejowy w Parku Sienkiewicza jest jednym z najbardziej charakterystycznych elementów krajobrazu Parku im. Henryka Sienkiewicza. Powstał w 1862 roku podczas budowy Kolei Warszawsko-Bydgoskiej i do dziś służy ruchowi kolejowemu. Wiadukt pojawił się już na rycinach z XIX wieku i od ponad 160 lat pozostaje jednym z symboli tej części Włocławka. Park, którego początki sięgają XIX wieku, należy do najstarszych parków miejskich w Polsce. Przez jego teren przepływa Zgłowiączka, tworząc malownicze zakątki chętnie odwiedzane przez spacerowiczów i fotografów.
Fot. Archiwum WCEE
8. Zgłowiączka
W części parku „na Pompce”, powstała wiata rekreacyjna o funkcji wystawienniczej i dydaktycznej. W jej pobliżu znajdują się tablice dydaktyczne poświęcone faunie i florze Włocławka. Teren jest wyposażony w elementy małej architektury, m.in. ławy, stoły drewniane i ławki. „Na Pompce” pojawiły się nowe nasadzenia: drzewa i krzewy liściaste oraz iglaste, cienioznośne trawy i turzyce oraz trawniki.
. 
Fot. Archiwum WCEE
(Źródła: https://www.modernizacjaroku.org.pl/pl/edition/2262/object/2398/rewaloryzacja-ogrodu-na-pompce-w-zabytkowym-parku-miejskim-im-henryka?utm; https://visit.wloclawek.eu/strona-4551-ogrod_na_pompce.html; https://ddwloclawek.pl/pl/377_polecamy/30971_.html)
9. Kwietna łąka
Krwawnik pospolity (Achillea millefolium) to jedna z najbardziej charakterystycznych roślin polskich łąk kwietnych. Łatwo rozpoznać go po drobnych białych lub różowawych kwiatach zebranych w płaskie kwiatostany oraz delikatnych, pierzastych liściach. Kwitnie od czerwca do września, dostarczając nektaru i pyłku wielu gatunkom pszczół, trzmieli, motyli oraz muchówek. Dzięki długiemu okresowi kwitnienia odgrywa ważną rolę w utrzymaniu populacji owadów zapylających. Krwawnik dobrze znosi suszę i ubogie gleby, dlatego często pojawia się na naturalnych łąkach, przy drogach i na nieużytkach. Jego rozbudowany system korzeniowy pomaga stabilizować glebę i zwiększa odporność łąki na niekorzystne warunki pogodowe. Od wieków krwawnik wykorzystywany był również jako roślina lecznicza. Zawarte w nim substancje wspomagają gojenie drobnych ran, dlatego dawniej nazywano go „zielem żołnierskim”. Dziś jest ceniony nie tylko za swoje właściwości, ale także za rolę, jaką odgrywa w zachowaniu bioróżnorodności. Każdy kwitnący krwawnik to mała stołówka dla owadów i ważny element zdrowego ekosystemu łąki kwietnej.
Fot. Joanna Fydryszewska
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Krwawnik
10. Śmieszny staw – oczko
Lipa to pachnąca królowa lata. Gdy zakwitają lipy, park wypełnia się charakterystycznym, słodkim zapachem. Kwiaty tego drzewa są prawdziwym magnesem dla pszczół i innych zapylaczy – z jednego dużego drzewa owady mogą zebrać nawet kilka kilogramów nektaru. Lipa od wieków była symbolem spokoju i gościnności. Dawniej sadzono ją przy domach, kościołach i wiejskich placach, a pod jej koroną odbywały się spotkania mieszkańców. Lipa była opisywana przez wielu poetów i pisarzy. Najbardziej znana jest fraszka Na lipę autorstwa Jana Kochanowskiego Napar z kwiatów lipy od pokoleń stosowany jest jako naturalny sposób na przeziębienie i rozgrzanie organizmu.
Fot. Joanna Fydryszewska
Źródło: https://pl.wikipedia.org/wiki/Lipa